Chu kỳ làm việc 3 tiếng của trẻ (Phần 1)

Chu kỳ làm việc 3 tiếng của trẻ (Phần 1)

Đặc trưng của chu kỳ làm việc 3 tiếng của trẻ

 

       Một trong những điểm đặc trưng ở môi trường Montessori chuẩn mà ta cần phải biết đó chính là trẻ được và có khả năng làm việc liên tục không gián đoạn trong một khoảng thời gian dài, mà cụ thể là 3 tiếng đồng hồ, gọi là “three-hour work cycle” – “chu kỳ làm việc 3 giờ”.

       Trong 3 tiếng này, trẻ được tự do lựa chọn công việc phù hợp, thực hiện theo cách trẻ muốn và trong bao lâu tùy thích. Môi trường Montessori đúng chuẩn cần phải được chuẩn bị để bảo toàn chu kỳ làm việc này của trẻ một cách thường xuyên nhất có thể và giảm thiểu sự xen ngang không cần thiết càng nhiều càng tốt. Chỉ như vậy thì trẻ mới dễ dàng chú tâm và đi theo sự chỉ dẫn từ bên trong mà không bị phân tâm với những tác động bên ngoài. Nếu việc luôn có người ngoài xuất hiện hoặc luôn có những hoạt động khác xen ngang trong lúc trẻ làm việc diễn ra thường xuyên, ảnh hưởng đến sự tập trung của trẻ cho các hoạt động độc lập của mình, trẻ sẽ dần hình thành một thói quen không tốt đó là không thật sự tập trung vào cái gì mà luôn “để ngỏ” tâm trí mình để cảnh giác với các sự kiện không lường trước có thể xảy ra xung quanh.

 

       Trong khoảng 1 tiếng đầu của chu trình này, trẻ đang trong trạng thái “thâm nhập” vào công việc của mình, trẻ đi tìm hứng thú của mình và vẫn bắt đầu “làm việc” để trải nghiệm hứng thú đó, với tâm trí đang bước vào “ngưỡng cửa”. Sau đó là sự “thâm nhập sâu”, lúc này trẻ sẽ có sự say sưa và độ tập trung đỉnh điểm, trẻ miệt mài với công việc, nhiều khi không chú ý lắm đến những gì diễn ra xung quanh. Sau đó, trẻ tiếp tục làm việc và thỏa mãn với những trải nghiệm của mình, sự tập trung cũng giảm dần và trẻ bắt đầu tìm kiếm hứng thú khác. Do đó rất cần thiết để cho trẻ một khoảng thời gian làm việc đủ lâu để trẻ phát triển khả năng tập trung cao độ và sự “thâm nhập sâu” đối với hứng thú của mình.

       Và ta cũng cần phải biết có một hiện tượng gọi là “false fatigue” – “hiện tượng mệt mỏi giả”. Hiện tượng này xảy ra sau khoảng 1-1,5 tiếng trong chu kỳ làm việc 3 giờ. Nhiều người lớn lầm tưởng là trẻ đã mệt mỏi và không thể tiếp tục làm việc, dẫn đến sai lầm là cắt ngang chu trình làm việc cá nhân, tập hợp các trẻ lại và hướng đến hình thức hoạt động khác. Nhưng thực chất, theo bà Montessori, đây là giai đoạn trẻ đang tìm kiếm “sự hứng thú tối đa” của mình (“maximum interest”), trẻ có vẻ bồn chồn hơn, lớp học có vẻ ồn ào hơn, nhưng nửa sau của chu kỳ 3 giờ mới chính là lúc trẻ làm việc hăng say và hiệu quả nhất. Nếu chúng ta có thể ngăn bản thân không can thiệp vào giai đoạn “false fatigue” có vẻ đôi chút hỗn loạn này của trẻ, thì chúng ta sẽ được thấy cảnh các trẻ quay trở lại làm việc, lựa chọn một công việc thử thách hơn và làm nó một cách say mê miệt mài với sự chăm chú cao độ. Đó chính là lúc trẻ trải nghiệm sự tập trung sâu sắc để có được bước phát triển vượt bậc về rèn luyện kỹ năng cũng như thu thập kiến thức mới.

       Chính vì vậy, rất, rất, rất cần thiết để tạo lập cho trẻ một môi trường cung cấp cho trẻ một “chu kỳ làm việc 3 giờ” để trẻ đạt tới được giai đoạn nửa sau “thần kỳ” đó.

 

Đọc tiếp: Chu kỳ làm việc 3 tiếng của trẻ (Phần 2)